Welk boek? Beschrijven met een werkwoord
Je kent woordenboekvormen uit les 47, de た-vorm uit les 53, en de rollen van は, を, で en が. Herhaal bij twijfel eerst 読む en 買う→買った. Je eerste twee minuten: 本 betekent boek; 昨日買った本 is ‘het boek dat ik gisteren kocht’. Zoek het ding achteraan en lees daarna de beschrijving ervoor. Het onderwerp ‘ik’ komt hier uit de oefensituatie, niet uit een verborgen Japans woord. Voor de vragen verderop: どの komt vóór een genoemd ding, dus どの本 betekent welk boek. Het bekende どれ staat zelfstandig. Je hoeft どの hier alleen in de vraag te herkennen.
1 · Het ding komt achteraan
Je kent 日本語の本: een boek over of in het Japans. Met een werkwoord kun je nog preciezer vertellen welk boek je bedoelt. Zet de korte beschrijving vóór 本: 昨日買った本. In het Nederlands staat ‘dat ik gisteren kocht’ na ‘boek’; in het Japans staat 昨日買った juist ervoor.
Het hoofdwoord 本 vertelt wat het hele blok is: een boek. 昨日買った zegt welk boek. Tussen het werkwoord en 本 staat hier geen の, な of los woord voor ‘dat’. De gewone werkwoordsvorm sluit direct aan op het naamwoord.
Een kort blok als 昨日買った本 kan nog onderdeel van een zin zijn. Met です maak je hier een beleefd antwoord: 昨日買った本です. Als iemand vraagt welk boek je bedoelt, betekent dat ‘Het is het boek dat ik gisteren kocht’. De context maakt duidelijk wie kocht; die persoon hoef je niet steeds te herhalen.
昨日買った本
昨日買った本です。
2 · Gewone vorm binnen een beleefde zin
Het werkwoord vlak vóór het naamwoord staat in de gewone vorm: 買った本, niet 買いました本. De hele zin kan toch beleefd zijn: 昨日買った本です. Het です aan het einde maakt het antwoord beleefd; het staat niet midden in de beschrijving.
Kies de vorm die bij de beschrijving past. 昨日買った本 gaat in deze situatie over een eerdere aankoop. 明日読む本 gaat over het boek dat je morgen gaat lezen. De woordenboekvorm 読む is niet altijd toekomst: 学校で使う本 kan bijvoorbeeld een boek zijn dat je gewoonlijk op school gebruikt. De context en tijdwoorden helpen je kiezen.
Binnen de beschrijving blijven nuttige details staan. In 学校で使う本 hoort 学校で bij 使う: op school gebruiken. Voeg niet opnieuw 本を toe binnen de beschrijving: je zegt hier niet 本を使う本. Het ene hoofdwoord 本 staat al achter het werkwoord.
学校で使う本です。
3 · Het hele blok krijgt een rol
Je kunt met het hele blok doen wat je met 本 kon doen. 本を読みます wordt 昨日買った本を読みます: ‘Ik lees het boek dat ik gisteren kocht’. を staat na het hele boekblok. 買った vertelt iets over het boek; 読みます is de handeling van de hoofdzin.
Houd de twee werkwoorden uit elkaar. Een eerdere aankoop betekent niet dat het lezen ook al is gebeurd. In de oefensituatie is het kopen gisteren gebeurd en is het lezen gepland voor morgen. Je kunt hetzelfde boekblok ook als thema gebruiken: 昨日買った本はここにあります. Dan vertelt は waarover de hoofdzin gaat.
明日は、昨日買った本を読みます。
昨日買った本は、ここにあります。
4 · Zeg wie het deed
Wil je binnen de beschrijving noemen wie iets deed? Gebruik voor die persoon in deze eenvoudige oefenzinnen が. 友達が書いた手紙 betekent ‘de brief die een vriend schreef’. 友達が hoort bij 書いた, terwijl 手紙 het ding is waar het hele blok naar verwijst.
Je hoeft niet voor elke beschrijving een persoon te noemen. 昨日買った本 kan genoeg zijn als al duidelijk is wie kocht. Voeg 友達が toe wanneer de schrijver, koper of gebruiker belangrijk is om het juiste ding aan te wijzen. Binnen dit soort neutrale beschrijvingen oefen je が; andere toepassingen van は of の binnen langere beschrijvingen blijven buiten deze les.
Maak er een beleefd antwoord van met です na het hoofdwoord: 友達が書いた手紙です. Lees eerst tot 手紙 als één blok en voeg dan です toe. Zo blijft het verschil hoorbaar tussen de korte beschrijving en de hele mededeling.
友達が書いた手紙です。
友達が使う本です。
Extra · Ook een ontkenning kan beschrijven
De gewone ontkenningen uit lessen 54 en 64 kunnen ook vóór een naamwoord staan. 昨日買わなかった本 is ‘het boek dat ik gisteren niet kocht’. Het boek wordt hier juist aangewezen door een handeling die niet plaatsvond. De vorm vóór 本 is 買わなかった; er komt geen extra の tussen.
Dit is extra transfer, geen verplicht nieuw eindcheckonderdeel. Bouw eerst de korte bevestigende beschrijvingen betrouwbaar. In langere teksten hebben werkwoordvormen en naamwoordbeschrijvingen meer toepassingen; deze les beperkt zich tot concrete dingen en bekende handelingen.
昨日買わなかった本です。