namake.

Les 61: Vertellen wat je kunt: ことができます

Zeg met een woordenboekvorm + ことができます wat iemand kan, ontken dat met できません en vraag ernaar met か.

Vertellen wat je kunt: ことができます

Je kent woordenboekvormen uit les 47, de vaardigheidswoorden uit les 16, begrijpen met わかります uit les 38 en toestemming met てもいいです uit les 49. Haal eerst 読みます→読む en 書きます→書く op. We leren nu één manier om een handeling als vaardigheid te benoemen; andere mogelijke vormen volgen niet in deze les.

1 · Een handeling kunnen uitvoeren

Met 本を読むことができます zeg je dat iemand een boek kan lezen. 本を読む noemt de handeling; こと maakt daarvan iets waarover je kunt zeggen ‘dat kan’. が verbindt dit geheel met できます. Je hoeft こと hier niet los als ‘ding’ te vertalen.

De context vertelt wie iets kan. In een antwoord over jezelf kun je 私は weglaten. Behoud wel de rollen binnen de handeling: 本を lezen, 日本語で spreken. Het が in ことが vervangt die を of で niet.

本を読むことができます。

日本語で話すことができます。

2 · De woordenboekvorm blijft heel

Zet de woordenboekvorm vóór こと: 読むこと, 書くこと, 食べること en すること. Je plakt こと niet achter 読みます of de stam 読み. Bij alle drie groepen is het vervolg hetzelfde: ことができます.

する blijft する: 料理をすることができます. Ook 来る blijft hier 来る(くる): 来ることができます. Alleen de vorm vóór こと is gewoon; het slot できます maakt de hele mededeling beleefd. Voeg geen extra です toe.

料理をすることができます。

明日、来ることができます。

3 · Niet kunnen en ernaar vragen

Voor ‘niet kunnen’ verander je alleen het slot: できます→できません. De handeling blijft bevestigend in de woordenboekvorm: 読むことができません. 読まないことができます zou een andere betekenis geven: in staat zijn om niet te lezen. Dat oefenen we hier niet.

Maak een beleefde vraag met できますか. Je kunt antwoorden met はい、できます of いいえ、できません als de handeling duidelijk is. In de vormoefeningen noemen we de hele handeling om ook de woordenboekvorm te controleren.

4 · Kunnen, begrijpen, goed zijn en mogen

ことができます kan een aangeleerde vaardigheid of een mogelijkheid in de situatie aangeven. Het is geen beoordeling hoe goed je iets doet. 料理が上手です zegt juist dat iemand goed kookt. 日本語がわかります beschrijft begrijpen; daaruit volgt niet automatisch dat iemand alles in het Japans kan zeggen of schrijven.

Vraag je uitdrukkelijk toestemming, gebruik dan de bekende てもいいですか. ‘Kan ik hier lezen?’ kan in een gesprek praktisch ook als toestemmingsvraag worden begrepen; de context telt. In onze oefeningen staat daarom duidelijk of je naar vaardigheid of toestemming vraagt. We koppelen ことができます aan handelingen zoals lezen, schrijven en koken, niet aan わかる.

Alle lessen