namake.

Les 55: Twee eigenschappen in één zin

Verbind twee beschrijvingen met くて of で, kies op basis van het eerste woord en gebruik いい→よくて.

Twee eigenschappen in één zin

Je kent zinnen als 安いです en 静かです. Nu beschrijf je een kamer, eten of het weer met twee eigenschappen. Lees het eerste voorbeeld en wijs de twee beschrijvingen aan. De woordsoorten staan in de woordenlijst; raden op alleen de laatste letter is niet nodig.

1 · Bij een い-woord: laatste い wordt くて

Je vertelt over brood: パンは安いです。おいしいです. Met パンは安くて、おいしいです maak je daar één zin van: het brood is goedkoop en lekker. Beide eigenschappen horen bij hetzelfde brood. Je hoeft は en het onderwerp daarom niet te herhalen.

Begin bij 安い. Verwijder alleen de laatste い en voeg くて toe: 安い→安くて. Het eerste です verdwijnt. Het tweede bijvoeglijke naamwoord houdt zijn gewone vorm en krijgt です: おいしいです. Ook 広い→広くて en 明るい→明るくて volgen deze stap.

Dit is een beschrijvende verbinding. Gebruik hier geen と tussen twee bijvoeglijke naamwoorden; dat partikel verbond eerder zelfstandige naamwoorden. 安いとおいしいです is niet de aangeleerde opbouw. Eindig ook niet na 安くて: in deze volledige oefenzin verwacht je daarna nog de tweede eigenschap.

パンは安くて、おいしいです。

部屋は広くて、明るいです。

2 · Bij een な-woord: で

静か en 便利 zijn な-bijvoeglijke naamwoorden. Voor een zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld 静かな部屋. Om twee beschrijvingen te verbinden gebruik je echter 静かで、便利です. Begin dus bij 静か en voeg で toe; gebruik hier geen な en geen くて.

きれい eindigt in de klank い, maar is toch een な-bijvoeglijk naamwoord. De verbinding is きれいで, met de hele vorm きれい behouden. Leer het woord daarom samen met zijn woordsoort. De schrijfwijze alleen vertelt je niet altijd welke groep je nodig hebt.

Het で in 静かで verbindt een beschrijving. Het is niet het plaats-partikel uit 図書館で勉強します. Kijk naar het woord ervoor en naar de hele boodschap: 静か is een eigenschap; 図書館 is een plaats waar de handeling studeren gebeurt.

図書館は静かで、便利です。

部屋はきれいで、静かです。

3 · De uitzondering いい→よくて

いい betekent goed. De verbindingsvorm gebruikt de stam よ: いい→よくて. Onthoud dit paar als geheel. いくて en いいくて zijn hier onjuist. In 天気がいいです, ‘het weer is goed’, verandert dus alleen いい wanneer er een tweede beschrijving volgt.

天気がよくて、暖かいです beschrijft prettig, warm weer. が hoort nog steeds bij 天気. Het tweede woord 暖かい blijft heel vóór です. Denk bij elke nieuwe zin aan twee keuzes: welke vorm verbindt de eerste eigenschap, en welk bekend beleefd slot past achter de tweede?

Staat いい als laatste eigenschap, dan hoeft het niet te verbinden: 静かで、いいです kan betekenen ‘het is rustig en fijn’. De uitzondering geldt dus voor de vorm die je op dat moment maakt, niet voor elk いい in een zin.

天気がよくて、暖かいです。

4 · Twee verschillende woordsoorten mogen samen

Je hoeft niet twee woorden uit dezelfde groep te kiezen. In 部屋は広くて、静かです verbindt het eerste woord 広い met くて. In 部屋は静かで、広いです verbindt 静か met で. De eerste woordsoort bepaalt de verbinding; de tweede bepaalt haar eigen gewone vorm.

Voor deze les geef je twee eigenschappen van dezelfde kamer of hetzelfde voorwerp. くて en で betekenen in die context ongeveer ‘en’. Zo’n verbinding kan in andere contexten ook een reden suggereren. Je hoeft die toepassing nu niet te maken; kies twee beschrijvingen die zonder extra uitleg bij elkaar passen.

Beide volgordes hieronder zijn mogelijk. Een oefening kan één volgorde vragen om precies het gekozen beginwoord te controleren. Een andere correcte volgorde is dan een andere uitvoering van de opdracht, niet automatisch slecht Japans. Lange reeksen, ontkennende verbindingen en tegenstelling komen niet in deze eindcheck.

部屋は広くて、静かです。

部屋は静かで、広いです。

5 · Een korte vergelijking met naamwoord + で

Hetzelfde verbindende で kan achter een zelfstandig naamwoord staan: 学生で、元気です. Dat vertelt dat iemand student is én energiek. 学生 wordt daarmee geen bijvoeglijk naamwoord. Het is de voortzetting van de naamzin 学生です, gevolgd door een tweede beschrijving.

Vergelijk 学生と先生 met 学生で、元気です. De eerste groep noemt twee rollen: student en docent. De tweede zin zegt twee dingen over dezelfde persoon: die is student en energiek. Je kiest dus vanuit de boodschap, niet door ieder Nederlands of Engels ‘en’ in と te veranderen.

Probeer nu een nieuwe beschrijving zonder naar een voorbeeld te kijken. Noem eerst de twee eigenschappen, controleer de woordsoort van de eerste en bouw pas daarna de hele zin. Open het model na je poging. Zelf een zin maken geeft meer informatie over je beheersing dan alleen de juiste vorm aanwijzen.

ミラさんは学生で、元気です。

Alle lessen