namake.

Les 60: Zeggen hoe een handeling gebeurt

Gebruik い-adjectief→く en な-adjectief→に om te zeggen hoe iemand iets doet; onderscheid die vorm van een beschrijving vóór een naamwoord en van くて/で.

Zeggen hoe een handeling gebeurt

Gebruik lessen 17–18 voor い- en な-adjectieven, les 30 voor handelingen met een voorwerp en les 55 voor het verbinden van beschrijvingen met くて/で. In de leesdialoog komen ook de bekende verzoeken uit les 48 terug. Je voegt nu toe hoe een handeling gebeurt.

1 · Wat voor ding, of op welke manier?

静かな部屋 beschrijft een kamer: een rustige kamer. 静かに話します beschrijft de manier van praten: rustig of zachtjes. In de tweede zin zegt 静かに iets over de handeling, niet over een naamwoord. Zo'n vorm noemen we hier een bijwoordelijke vorm.

Je hoeft daarvoor geen tweede zin met です te maken. Zet het manierwoord vóór de handeling die het nader beschrijft. In deze les blijven de voorbeelden kort en staat het manierwoord vlak vóór het werkwoord.

De vorm hangt af van het soort adjectief. Bij een い-adjectief verandert de laatste い in く. Bij een な-adjectief gebruik je de stam met に. Controleer de woordgroep; een laatste い alleen is geen bewijs dat het een い-adjectief is.

2 · い wordt く

Vervang alleen de laatste い: 早い→早く, 大きい→大きく en 小さい→小さく. Bij 大きい blijft de lange o-klank おお behouden. Plak geen extra く achter het complete adjectief: 大きいく is niet de bedoelde vorm.

毎朝、早く起きます betekent dat je elke ochtend vroeg opstaat. Hier gebruik je 早い voor vroeg op de dag, niet om een hoge snelheid te benoemen. 名前を大きく書きます betekent dat je de naam in grote letters schrijft; de naam zelf wordt geen groot voorwerp.

毎朝、早く起きます。

名前を大きく書きます。

3 · Een な-adjectief krijgt に

Gebruik de stam zonder な en voeg に toe: 静か→静かに, きれい→きれいに. Dus niet 静かなに of 静かく. In 静かに話します geeft に de manier aan; het is hier niet het partikel dat een woonplaats of kloktijd markeert.

きれい is een な-adjectief, ondanks de geschreven laatste い. De hele stam blijft dus staan: きれいに書きます betekent in een schrijfsituatie ‘Ik schrijf netjes/mooi’. Je maakt niet きれく. Leer de vorm samen met een passende handeling.

静かに話します。

名前をきれいに書きます。

4 · く/に is iets anders dan くて/で

Les 55 verbond beschrijvingen: 大きくてきれいな部屋 is een kamer die groot én mooi is. De くて-vorm legt een verbinding tussen beschrijvingen. Bij 名前を大きく書きます beschrijft 大きく juist hoe je schrijft.

Voor な-adjectieven zie je hetzelfde functieverschil: 静かできれいな部屋 verbindt rustig en mooi; 静かに話します geeft de manier van praten aan. Als je ‘rustig praten’ bedoelt, kies je dus に, niet de verbindingsvorm で.

Een grammaticaal maakbare vorm past niet vanzelf bij ieder werkwoord. De combinaties vroeg opstaan, netjes schrijven en rustig praten hebben een duidelijke betekenis. Gebruik eerst zulke vertrouwde combinaties en controleer of je eigen zin ook inhoudelijk klopt.

大きくてきれいな部屋です。

静かできれいな部屋です。

5 · いい en woorden die al een bijwoord zijn

De bekende uitzondering いい gebruikt ook hier de よ-vorm: いい→よく, niet いいく. 話(はなし)betekent hier wat iemand zegt. In 先生の話をよく聞きます betekent よく in een gesprek over aandachtig luisteren ‘goed/aandachtig’. Je kunt よく echter niet altijd met ‘goed’ vertalen: in andere contexten betekent het ‘vaak’.

ゆっくり betekent al ‘langzaam/rustig aan’. In ゆっくり話します heeft het geen extra く of に nodig. Je hoeft het dus niet eerst als い- of な-adjectief te verbuigen. De korte uitdrukking zelf is genoeg voor deze les.

Kies bij nieuwe productie eerst de bedoelde manier, dan het woordtype, dan een passende handeling. De verandering naar een nieuwe toestand met く/になります oefen je hier nog niet. De eindcheck vraagt om de vormen en de beperkte toepassingen die je hier hebt geleerd.

先生の話をよく聞きます。

ゆっくり話します。

Alle lessen