namake.

Les 58: Zelf vertellen wat iemand nu doet

Maak zelf een beleefde zin met ています of ていません over een handeling die nu bezig is, en stel daar een vraag over.

Zelf vertellen wat iemand nu doet

In les 07 herkende je enkele vaste zinnen over nu bezig zijn. Gebruik nu de werkwoordenbrug voor ます/ません, les 47 voor woordenboekvormen en groepen, en les 48 voor de て-vorm. Je kent ook を bij het voorwerp en で bij de plaats van een handeling. Deze les laat je nieuwe zinnen maken met die onderdelen.

1 · Een gewoonte of nu bezig?

Iemand belt terwijl je een boek leest. 今、本を読んでいます vertelt wat je op dat moment aan het doen bent. Het lezen is begonnen en is in deze situatie nog bezig. Het woord 今 maakt het gekozen moment duidelijk.

毎朝、本を読みます beschrijft een gewoonte: je leest elke ochtend. Dat bewijst niet dat je tijdens dit gesprek leest. De bekende ます-vorm kan ook een plan beschrijven; hij betekent niet vanzelf ‘ben nu aan het …’.

Leer ています niet als één vertaling voor elk werkwoord. De vorm kan ook een toestand of een herhaalde activiteit beschrijven. Hier oefen je alleen duidelijke handelingen die nu bezig zijn, zoals lezen, drinken en schrijven. Les 59 behandelt enkele toestanden.

2 · Eerst de て-vorm, dan います

Begin bij de て-vorm uit les 48 en voeg います toe. 読む→読んで→読んでいます; 書く→書いて→書いています. De naam ‘て-vorm’ omvat ook vormen die op で eindigen. Behoud die で: 読んでいます, niet 読んています.

Dezelfde tweede stap werkt bij de andere groepen: 食べる→食べて→食べています en 勉強する→勉強して→勉強しています. Je maakt dus niet 飲みています van de ます-stam. Is de eerste stap onzeker, haal dan de passende て-vormregel uit les 48 terug.

Schrijf en spreek in deze les de volledige beleefde vorm met い. Een verkorte gespreksvorm zoals 読んでる herken je misschien, maar je hoeft die hier niet te produceren. Voeg geen extra です toe na います.

水を飲んでいます。

日本語を勉強しています。

3 · Nu niet bezig zijn

Maak het laatste deel ontkennend: います→いません. De て-vorm blijft staan: 読んでいます→読んでいません en 見ています→見ていません. In een duidelijk gesprek over nu betekent dit dat de genoemde handeling nu niet bezig is.

今、テレビを見ていません is geen algemene belofte om nooit televisie te kijken. Vergelijk 毎朝、テレビを見ません: dat gaat hier over de ochtendgewoonte. Tijdwoorden en gesprekssituatie helpen de betekenis kiezen.

今、テレビを見ていません。

今、水を飲んでいません。

4 · Vragen wat iemand doet

Zet か na de volledige beleefde vorm: 今、勉強していますか。 Bij een ja/nee-vraag bevestig of ontken je de gevraagde handeling. Een kort はい kan in een gesprek voldoende zijn; oefen hier de volledige vorm zodat je die zelf kunt ophalen.

Voor een open vraag gebruik je 今、何をしていますか。 De lezing van 何 is hier なに. Antwoord met een concrete activiteit, bijvoorbeeld 本を読んでいます. Als uit het gesprek duidelijk is over wie het gaat, hoef je 私は niet steeds te herhalen.

今、何をしていますか。

今、勉強していますか。

いいえ、勉強していません。

5 · Een andere activiteit, dezelfde bouw

Nu verander je ook de inhoud. Bij 音楽を聞いています markeert を nog steeds het voorwerp: waarnaar je luistert. Bij 図書館で勉強しています markeert で de plek waar je studeert. De nieuwe werkwoordsvorm verandert deze rollen niet.

Controleer drie dingen: past de activiteit bij ‘nu bezig’, klopt de て-vorm en is het slot bevestigend, ontkennend of vragend? Gebruik hier geen 行く, 来る of 帰る om automatisch ‘onderweg zijn’ te vertalen. Bij zulke werkwoorden kan ている juist een situatie na een beweging beschrijven.

図書館で勉強しています。

Alle lessen