Eerst dit, daarna dat
Je kent de て-vorm uit les 48. Nu verbind je daarmee twee handelingen: eerst eten, daarna studeren. Begin door bij de eerste voorbeeldzin twee stappen aan te wijzen. Herhaal zo nodig de werkwoordgroepen uit les 47, de losse volgordezinnen uit les 33 en ontvanger に uit les 45.
Welke handeling komt eerst?
Je vertelt wat je gaat doen: パンを食べてから、日本語を勉強します. Eerst eet je brood; daarna ga je Japans studeren. De eerste handeling staat vóór から. Wijs tijdens het luisteren eerst het eten aan en daarna het studeren. Zo koppel je de nieuwe vorm meteen aan een begrijpelijk plan.
Bij deze twee stappen begint de tweede handeling nadat de eerste is gedaan. De zin legt de volgorde vast, maar vertelt niet hoeveel minuten ertussen zitten. Vertaal てから daarom als ‘na het…’ of ‘nadat…’, zonder er automatisch ‘onmiddellijk’ van te maken. Omkeren van de handelingen verandert het plan.
In onze eerste oefeningen voert dezelfde persoon beide handelingen uit. Als duidelijk is dat je over jezelf spreekt, hoef je niet voor beide delen わたしは te zeggen. Dit is onze eenvoudige oefensituatie, geen regel dat てから altijd maar één handelende persoon kan hebben.
パンを食べてから、日本語を勉強します。
Behoud de volledige て- of で-vorm
De bouw is: eerste werkwoord in de て-vorm + から, daarna de tweede handeling. Gebruik de gegeven woordenboekvorm en groep: 食べる wordt 食べて en 勉強する wordt 勉強して. Zet geen ます tussen die eerste vorm en から. Het tweede werkwoord krijgt in onze gewone beleefde mededeling wel ます.
Niet iedere て-vorm eindigt letterlijk op て. 読む wordt 読んで; je krijgt dus 読んでから. 飲む wordt 飲んで en behoudt eveneens で vóór から. Bouw eerst de volledige bekende vorm en voeg dan から toe. Je verandert de d-klank niet in een t-klank vanwege de naam ‘て-vorm’.
Vergelijk nu 飲みます en 飲みました aan het einde van de voorbeelden. De tweede zin vertelt over een afgeronde situatie in het verleden. 読んでから blijft daarin gelijk: de bekende uitgang ました staat op het laatste werkwoord. Je gebruikt hier dus een bekende beleefde verleden tijd, zonder een nieuwe algemene た-vorm te leren.
本を読んでから、水を飲みます。
本を読んでから、水を飲みました。
Kopen en versturen opnieuw gebruiken
Je kent 買います uit het winkelen. Nu krijg je het woordenboekpaar erbij: 買う（かう）hoort bij groep 1. Bij deze groep wordt een slot op う in de て-vorm って: 買う→買って. Het resultaat is 買ってから. Luister naar de kleine っ: katte heeft een korte sluiting vóór de t, geen extra klinker.
Uit les 45 ken je 送ります, ‘versturen’. De gegeven woordenboekvorm is 送る（おくる, groep 1）. Net als bij 撮る uit les 50 wordt het slot op る hier って: 送る→送って→送ってから. Kijk naar de vermelde groep; behandel 送る niet als een groep-2-werkwoord alleen omdat het op る eindigt.
De overige zinsdelen behouden hun taak. パンを noemt wat je koopt; レポートを noemt wat je verstuurt. Een ontvangende persoon krijgt het bekende に, en うちへ noemt de richting bij naar huis gaan. Vorm eerst het werkwoord en controleer daarna of ieder partikel nog bij de juiste handeling hoort.
パンを買ってから、うちへ帰ります。
レポートを送ってから、昼ご飯を食べます。
Daarna, na het… of omdat?
In les 33 verbond je twee volledige zinnen met それから: パンを食べます。それから、日本語を勉強します. Beide handelingen hielden hun eigen beleefde slot. Met てから bouw je hier één zin: パンを食べてから、日本語を勉強します. De bedoelde volgorde is hetzelfde. Je hoeft それから dus niet af te leren; je krijgt een andere manier om twee stappen te verbinden.
Het reden-から uit les 36 doet iets anders. In 明日はテストですから、勉強します verklaart de toets waarom je studeert. De zin zegt niet dat je pas na de toets gaat studeren. Kijk dus naar de bouw vóór から én naar de bedoeling: onze tijdsvolgorde gebruikt de て-vorm, de bekende redenzin behoudt een volledig beleefd slot.
Ook 九時から, ‘vanaf negen uur’, blijft gewoon bruikbaar. Daar staat een kloktijd vóór から. Oefen geen losse vertaling voor ieder voorkomen van hetzelfde stukje: bepaal eerst of de spreker een volgorde, reden of begintijd noemt.
Begrijp het plan van iedere spreker
Twee leerlingen spreken af om in de bibliotheek te studeren. De ene zegt dat studeren vóór brood kopen komt. De andere eet eerst brood en gaat daarna naar de bibliotheek. Dat zijn twee persoonlijke plannen. Houd bij het lezen bij wie spreekt; maak er niet één gezamenlijke reeks van alle genoemde handelingen van.
Je herkent ook bekende partikels: 図書館で hoort bij studeren op die plek, 図書館へ bij erheen gaan. Een gedeelde plek betekent niet dat iedereen er tegelijk aankomt. De vraag naar de begintijd helpt hun afspraak begrijpen, maar verandert niets aan de volgorde binnen iedere zin met てから.
Vertel daarna zelf een klein plan met twee bekende handelingen. Beslis eerst welke stap als eerste gebeurt, vorm dat werkwoord en voeg から toe. Spreek de zin rustig helemaal uit. Controleer pas daarna de leessteun; het doel is dat een ander jouw volgorde begrijpt, niet dat je zoveel mogelijk handelingen achter elkaar zet.
図書館で勉強してから、パンを買います。
私はパンを食べてから、図書館へ行きます。