Met iemand, alleen of samen
Zeg 友達と勉強します en 一人で勉強します. Wijs bij de eerste zin twee personen aan en bij de tweede één; kies daarna pas het partikel.
1. Persoon + と noemt een begeleider
In 友達と公園へ行きます staat de persoon direct vóór と. Dat blok antwoordt op ‘met wie?’; 公園へ is apart de bestemming. Het werkwoord vertelt wat de spreker samen met die begeleider doet.
Gebruik voor een concrete begeleider niet で. 友達で行きます markeert de relatie niet als ‘met een vriend’. Met 彼と of 彼女と werkt hetzelfde patroon. Hun mogelijke betekenis als partner hangt van de context af; hier zijn het neutrale oefenpersonen.
友達と公園へ行きます。
彼と勉強します。
2. 誰と vraagt met wie
Vervang in het begeleidersblok de bekende persoon door 誰 en behoud と: 先生と話します wordt 誰と話しますか. Het antwoord zet een concrete persoon op dezelfde plek: 友達と話します.
Een natuurlijk antwoord kan ook 一人で行きます zijn. Daarmee noem je geen begeleider, maar zeg je dat de handeling alleen gebeurt. 誰で行きますか gebruikt で waar de vraag juist naar een persoon met と vraagt.
誰と勉強しますか。
友達と勉強します。
3. 一人で, みんなで en 一緒に
一人で is de vaste vorm voor ‘alleen/in je eentje’. みんなで zegt dat een groep als geheel handelt. In beide vormen beschrijft で de manier of groepsvorm, niet een locatie. Zet daarom niet automatisch een plaatsbetekenis op ieder で.
一緒に legt nadruk op samen handelen. Het kan zelfstandig staan wanneer de deelnemers duidelijk zijn, of een begeleider versterken: 友達と一緒に勉強します. Voor ‘alleen’ is 一人と niet goed; die vorm klinkt alsof ‘één persoon’ een begeleider is.
4. Relaties en aantallen uit elkaar houden
In パンと卵を食べます verbindt と twee dingen in een lijst. In 友達と食べます koppelt と een persoon als begeleider aan de handeling. Bij 学校で食べます is school de plaats; bij みんなで食べます handelt de groep als geheel. Kijk telkens naar het woord vóór het partikel.
De unit telt ook personen. 一人 is ひとり, 二人 is ふたり en vanaf 三人 gebruik je meestal getal + にん, zoals 三人 さんにん. Tellen zegt hoeveel personen er zijn; 一人で zegt daarnaast dat iemand een handeling alleen uitvoert.
学生は三人です。
クラスのみんなで勉強します。
5. Volg wie meedoet
Lees het bestaande weekendgesprek. Spreker B gaat eerst met een vriend, eet daarna als groep en studeert zondag alleen. Markeer per antwoord 友達と, みんなで of 一人で voordat je de handeling vertaalt.
Maak daarna drie nieuwe, fictieve activiteiten met dezelfde drie relaties. In de eindcheck legt de opdracht vast of een vriend, een groep of niemand meegaat.