Een exact tijdstip met に
Tik bij 七時に op een denkbeeldige klok en zeg 七時に起きます. Zeg daarna 毎朝、起きます: exact punt tegenover breed kader.
1. Een exact klokpunt krijgt に
Zet に direct na een exacte kloktijd: 七時に起きます en 九時半に始まります. に markeert wanneer de handeling of gebeurtenis gebeurt; het werkwoord blijft aan het einde.
Dit に heeft de tijdstipfunctie. が uit les 26 noemt wat aanwezig is en へ uit les 27 markeert een bestemming; vervang die partikels niet mechanisch door elkaar.
毎朝、七時半に起きます。
授業は九時に始まります。
2. Brede kaders zonder に in de neutrale schoolzin
毎朝, 毎日 en 毎晩 noemen herhaling. 今日, 明日, 昨日, 今朝 en 今晩 geven een breed tijdkader. In de neutrale doelzinnen van deze les staat na deze woorden geen に.
Een breed kader en exact punt kunnen samen staan: 毎朝、七時半に起きます. Andere contexten kunnen tijd anders markeren; dit is de begrensde schoolvorm, geen absolute regel voor elk gebruik.
3. 何時に vraagt naar een handelingstijd
何時ですか vraagt hoe laat het nu is. 何時に起きますか vraagt hoe laat de handeling gebeurt. Het antwoord vervangt 何時 door een kloktijd en bewaart に: 七時に起きます.
Vraag- en antwoordwerkwoord moeten dezelfde handeling noemen. 何時に寝ますか verwacht een bedtijd, niet het begintijdstip van een les.
何時に寝ますか。
十一時半に寝ます。
4. Beginnen en eindigen
In 授業は九時に始まります is 授業 het thema, 九時に het exacte tijdstip en 始まります wat de les zelf doet. 始めます, ‘iets beginnen’, is een ander werkwoord en valt buiten dit doelpatroon.
終わります zegt dat een activiteit eindigt: アルバイトは午後六時に終わります. 帰ります zegt dat iemand terugkeert. Die gebeurtenissen kunnen na elkaar komen, maar zijn niet hetzelfde.
アルバイトは午後六時に終わります。
今朝、八時に起きました。