Wat voor soort? Beschrijvingen vóór een naamwoord
Zeg langzaam おもしろい本 en 便利な辞書. Wijs bij het tweede blok de な aan. Je eerste doel is alleen horen dat het ene beschrijvende woord direct voor het naamwoord staat en het andere な nodig heeft.
1. Van zinsbeschrijving naar naamgroep
In les 17 vertelde この本はおもしろいです iets over een bekend boek. Nu kun je het beschreven ding als één groep benoemen: おもしろい本, ‘een interessant boek’. Het beschrijvende woord staat vóór het zelfstandig naamwoord. De naamgroep kan daarna als één bouwdeel in een grotere zin staan.
Bij een い-woord blijft de basisvorm direct vóór het naamwoord: 新しい本, いい辞書 en 安いかばん. Voeg geen な toe. Bij een な-woord staat juist な tussen beschrijving en naamwoord: 便利な辞書, 有名な山 en きれいなところ. Het zelfstandig naamwoord bepaalt wat voor ding je benoemt.
おもしろい本です。
便利な辞書です。
2. Bouw eerst kleine, betekenisvolle groepen
Combineer eigenschappen met naamwoorden die inhoudelijk passen: いい辞書, 有名な山, にぎやかな町 en きれいなところ. Eén eigenschap kan bij meerdere dingen passen, maar de betekenis verschuift met het naamwoord. きれい kan bij een plaats ‘mooi’ of ‘schoon’ betekenen; de concrete situatie maakt de bedoelde nuance duidelijk.
Vergelijk de positie: 便利です eindigt een zin en heeft daar geen な. 便利な辞書 zet hetzelfde woord direct vóór 辞書 en heeft daarom wel な. Schrijf niet 便利なです en laat な niet weg in 便利辞書 wanneer je dit lespatroon oefent.
3. どんな vraagt om een beschrijving
どんな staat direct vóór het zelfstandig naamwoord en betekent ‘wat voor soort …?’. どんな本ですか vraagt om een eigenschap of soort van het boek. Een antwoord als おもしろい本です geeft precies zo'n beschrijving. De vraag zoekt niet één exemplaar uit een rij.
Bij een plaats maak je de context zichtbaar: ここはどんなところですか vraagt wat voor plek ‘hier’ is. Een passend antwoord is 静かなところです of にぎやかなところです. Bij この町はどんな町ですか is de stad al als onderwerp genoemd en vraag je om een beschrijving van die stad.
どんな本ですか。
おもしろい本です。
ここはどんなところですか。
4. Een soort vragen is geen exemplaar kiezen
Met どんな vraag je om een beschrijving. Met どれ, dat in les 19 actief wordt, vraag je welk concreet exemplaar uit meerdere opties bedoeld is. Bij どんな本ですか kan ‘interessant’ een goed antwoord zijn; bij 本はどれですか verwacht je een aanwijzing als これです.
Kijk dus niet alleen naar de Nederlandse of Engelse vraag ‘welk/wat voor’. Bepaal welke informatie ontbreekt: een eigenschap of één voorwerp. De eindcheck van deze les gebruikt uitsluitend どんな en naamgroepen; kiezen uit twee of meer volgt in de volgende les.
5. Zelf bouwen en controleren
Trek één beschrijving en één naamwoord. Bepaal eerst of het een い- of な-woord is, voeg alleen indien nodig な toe en spreek de naamgroep uit. Stel daarna een どんな-vraag waarop jouw groep een passend antwoord is. Maak drie rondes met boek, woordenboek en plaats.
De eindcheck toetst de positie van な, het informatietype van どんな en twee begrensde producties. Je mag kana, kanji of romaji schrijven. Een zin die alleen een exemplaar aanwijst, beantwoordt de vraag naar een soort niet.