Dingen beschrijven met い- en な-woorden
Zeg この本はおもしろいです. Verander daarna alleen de beschrijving in おもしろくないです. Dit ene paar is genoeg om te starten; de な-woorden en uitzonderingen volgen later in de les.
1. Een い-woord aan het einde van de zin
In この本は新しいです staat het beschreven ding vóór は. 新しい is de eigenschap en staat vlak vóór です. Het Japanse woord bevat de laatste い al; die い hoort bij de basisvorm. です maakt de mededeling beleefd, maar verandert de betekenis van het bijvoeglijke woord niet.
Voor de ontkenning vervang je de laatste い door くない en voeg je in dit lespatroon です toe: 新しい → 新しくないです. Behoud niet beide: 新しいくないです is fout. Gebruik bij een gewoon い-woord ook niet automatisch じゃありません; dat patroon hoort in deze les bij de な-woorden.
この本は新しいです。
この本は新しくないです。
2. Woorden eerst herkennen, dan omzetten
Oefen い-woorden in paren: 新しい／古い, おいしい／おいしくない en おもしろい／おもしろくない. 安い betekent goedkoop; 高い, dat later terugkomt, kan duur of hoog betekenen afhankelijk van wat je beschrijft. Koppel elk woord aan een concreet ding of gerecht voordat je de vorm verandert.
De な-woorden in deze les zijn 便利, 静か, きれい, 暇 en 有名. De naam ‘な-woord’ verwijst naar gedrag dat je in les 18 vóór een zelfstandig naamwoord ziet. Aan het einde van de positieve zin staat hier geen な: 便利です en 静かです. Onthoud woord en soort samen.
3. Een な-woord aan het einde van de zin
In この部屋は静かです staat 静か direct vóór です. Zet daar geen な tussen: 静かなです is niet het patroon voor een eindpredicaat. Voor de ontkenning vervang je です door じゃありません: 静かじゃありません. Dezelfde beweging werkt hier met 便利, 暇 en 有名.
きれい eindigt zichtbaar op い, maar hoort bij deze な-groep. De laatste klank is onderdeel van het hele woord en is niet de verbuigbare い van 新しい. Gebruik daarom きれいです en きれいじゃありません. Een vorm als きれいくないです volgt de verkeerde woordsoort.
この部屋は静かです。
この部屋はきれいじゃありません。
4. Het vaste uitzonderingspaar いい／よくない
いい, ‘goed’, hoort bij de い-woorden, maar de ontkenning is onregelmatig: いいです wordt よくないです. Leer dit als vast paar. Maak niet いいくないです en ook niet いいじゃありません wanneer je de standaardvorm uit deze les bedoelt.
Deze les oefent alleen het positieve heden en de huidige ontkenning. De verleden vormen van いい volgen later. Vergelijk bij het ophalen steeds drie soorten: 新しい → 新しくない, きれい → きれいじゃありません en いい → よくない. Zo blijft het bijzondere paar apart zichtbaar.
5. Sorteer vóór je produceert
Kies vier woorden: 新しい, おいしい, 静か en きれい. Zeg eerst per woord tot welke groep het hoort. Maak daarna een positieve en negatieve zin over een fictief boek, gerecht of kamer. Controleer de vorm pas nadat je zelf hebt gekozen.
De eindcheck bevat classificatie en uitzonderingsherkenning, gevolgd door een gewone い-ontkenning en het vaste いい-paar. In de vrije toepassing vergelijk je ook な-woorden, maar onbegrensde beschrijvingen krijgen alleen criteria en zelfreflectie.